20. hexagram: Seyretme
觀 Guān · Legge: Kwan · Alt trigram: Yer, üst trigram: Rüzgar
Seyretme, rüzgârın yerin üstünde esip her yere uğraması gibi bakmayı anlatır. Yukarıdaki aşağıya bakar, aşağıdaki de yukarıyı izler. Hem görmek hem görülmek söz konusu: izleyerek öğrenirsin, izlendiğin için de örnek olursun. Eski metin bunu, ellerini yıkamış ama sunusunu henüz sunmamış birinin sessiz ciddiyetiyle anlatır.
Böyle bir durumda çıkar
- İş. Hazırlığın bitmiş, harekete geçme anı henüz gelmemiş. Şimdilik ortamı izliyorsun ve başkaları da seni izliyor.
- İlişki. Karşındakini uzun uzun gözlediğin bir dönem. Onun da senin nasıl davrandığına baktığını sezebiliyorsun.
- Kendin. Kendi hayatına biraz uzaktan bakıyorsun. Neyi nasıl gördüğün, ne gördüğün kadar önem taşıyor.
Trigramlar
Alttaki üç çizgi Yer, üstteki üç çizgi Rüzgar trigramıdır.
Görseller, trigramların doğadaki imgesinden (gök, göl, ateş, gök gürültüsü, rüzgâr, su, dağ, yer) esinlenen bir eşleştirmedir; I Ching metninin ya da geleneksel yorumun parçası değildir. Hepsi kamu malıdır.
- Yer: Bilinmeyen sanatçı, Oniki ayda çiftçilerin yaşamı, 17. yüzyıl sonu - 18. yüzyıl başı. The Metropolitan Museum of Art, Açık Erişim (CC0).
- Rüzgar: Katsushika Hokusai, Suruga Eyaleti'nde Ejiri, yaklaşık 1830-32. The Metropolitan Museum of Art, Açık Erişim (CC0).
Altı çizgi
Çizgiler alttan yukarı sıralanır. Bir çizginin yorumu, yalnız o çizgi değişen çizgi olarak çıktığında okunur; değişen çizgi yoksa yalnız hexagramın kendisine bakılır.
Alttaki çizgi (kesik)
Çocuk gibi bakmak: yüzeyde kalan, ilk izlenimle yetinen bir bakış. Sıradan biri için sorun sayılmaz, derinlik beklenen biri içinse eksik kalır.
Örnek: Bir apartman toplantısında yalnızca en çok bağıran komşuya göre fikir edinmek.
İkinci çizgi (kesik)
Kapı aralığından bakmak. Görüş dar bir çerçeveyle sınırlı, büyük resim dışarıda kalıyor.
Örnek: Kardeşinin evliliğini yalnızca bayram ziyaretlerinde gördüğün kadarıyla yorumlamak.
Üçüncü çizgi (kesik)
Kendi hayatının gidişine bakıp ilerlemek ya da geri çekilmek. Karar başkalarının ne yaptığına değil, senin nereye gittiğine dayanıyor.
Örnek: Arkadaşların ev alırken kendi birikimine ve önceliklerine bakıp kiraya devam etmek.
Dördüncü çizgi (kesik)
Büyük olanı yakından görmek. İşlerin döndüğü yere yaklaşınca çok şey öğrenilir.
Örnek: Bir hastanede başhekimin sabah vizitesine katılıp sistemin nasıl işlediğini izlemek.
Beşinci çizgi (bütün)
Başkalarına yön veren kişi önce kendi yaşamına bakar. Kendini seyretmek, örnek olmanın ilk adımı.
Örnek: Çocuğuna ekran süresi koyan bir babanın kendi telefonu kaç saat elinde tuttuğunu fark etmesi.
Üstteki çizgi (bütün)
Yüksek bir yerde dururken bile karakterini yoklamak. Unvana değil, gerçekte nasıl biri olduğuna bakılır.
Örnek: Emekliliğe yaklaşan bir öğretmenin, öğrencilerinin onu sevdiği için mi yoksa korktuğu için mi dinlediğini düşünmesi.
Klasik metin (James Legge, 1882)
Yargı
Seyretme, ellerini yıkamış ama henüz sunularını sunmamış kişi gibi olmayı gösterir: samimiyetle ve saygı uyandıran bir vakarla.
Simge
Yer ve onun üstünde hareket eden rüzgârın trigramları Seyretmeyi oluşturur. Eski krallar buna uygun olarak ülkenin çeşitli bölgelerini gezip halkın yollarını gördüler ve öğretilerini ortaya koydular.
Çizgiler
- Alttaki çizgi. Bir delikanlının bakışı: aşağı rütbeli insanlarda kınanmaz, üstün insanlarda pişmanlık sebebi olabilir.
- İkinci çizgi. Kapıdan gizlice bakan biri: bu ancak bir kadının doğruluğu ve sağlamlığı olsaydı elverişli olurdu.
- Üçüncü çizgi. Kendi hayatının gidişine bakıp ona göre ilerleyen ya da geri çekilen biri.
- Dördüncü çizgi. Krallığın ihtişamını seyreden biri: kralın konuğu olmaya çalışması ona elverişlidir.
- Beşinci çizgi. Kişi kendi hayatının gidişini seyreder: üstün bir insan olarak hata olmaz.
- Üstteki çizgi. Kişi, gerçekten üstün bir insan olup olmadığını görmek için karakterine bakar: hata olmaz.
Yalın yorumlar ve örnekler bu sitenindir; "Klasik metin" bölümü James Legge'in 1882 çevirisinden (kamu malı) Türkçeye uyarlanmıştır, sonuç kelimeleri yumuşatılmıştır. Adlar Wilhelm geleneğine yakındır; Türkçede tek bir yerleşik çeviri yoktur.
Bu sayfadaki bilgiler I Ching geleneğine ve Jungian psikolojiye dayanan genel bir anlatımdır. Tıbbi, psikolojik, hukuki ya da mali tavsiye yerine geçmez.