4. hexagram: Deneyimsizlik
蒙 Méng · Legge: Mang · Alt trigram: Su, üst trigram: Dağ
Dağın eteğinde yeni fışkırmış bir pınar var. Su henüz nereye akacağını bilmiyor. Bu hexagram öğrenmek isteyenle öğretenin ilişkisini anlatır. Öğrenen kendisi gelir ve sorusunu bir kez, içtenlikle sorar. Aynı soruyu tekrar tekrar sormak öğretmeyi tüketir. Falın bir kez sorulması geleneği de buradan gelir.
Böyle bir durumda çıkar
- İş. Yeni bir işte bilmediğin çok şey var. Birine danışıyorsun ve aynı soruyu kaçıncı kez sorduğunu sen de fark ediyorsun.
- İlişki. Biri sana sürekli akıl danışıyor ya da sen birine danışıyorsun. Cevaplar veriliyor ama dinlenmiyor, konuşma hep başa sarıyor.
- Kendin. Bir konuda acemisin ve bunu kabul etmek zor geliyor. Bilmediğini söyleyebildiğin anlarda işler açılıyor.
Trigramlar
Alttaki üç çizgi Su, üstteki üç çizgi Dağ trigramıdır.
Görseller, trigramların doğadaki imgesinden (gök, göl, ateş, gök gürültüsü, rüzgâr, su, dağ, yer) esinlenen bir eşleştirmedir; I Ching metninin ya da geleneksel yorumun parçası değildir. Hepsi kamu malıdır.
- Su: Katsushika Hokusai, Kanagawa açıklarında dalga altında (Büyük Dalga), yaklaşık 1830-32. The Metropolitan Museum of Art, Açık Erişim (CC0).
- Dağ: Katsushika Hokusai, Güney rüzgârı, açık gökyüzü (Kızıl Fuji), yaklaşık 1830-32. The Metropolitan Museum of Art, Açık Erişim (CC0).
Altı çizgi
Çizgiler alttan yukarı sıralanır. Bir çizginin yorumu, yalnız o çizgi değişen çizgi olarak çıktığında okunur; değişen çizgi yoksa yalnız hexagramın kendisine bakılır.
Alttaki çizgi (kesik)
Bilgisizliği gidermek için bazen bir sınır, biraz sertlik gerekir. Sertlik alışkanlığa dönünce geriye pişmanlık kalır.
Örnek: Ödevini yapmayan çocuğun telefonunu bir akşam almak. Bunu her akşam yapınca evde ders yerine kavga kalıyor.
İkinci çizgi (bütün)
Bilmeyene sabırla yaklaşmak, küçümsemeden dinlemek. Herkesten bir şey öğrenen kişi ailenin yükünü de taşıyabilir.
Örnek: Annene telefonundaki aynı ayarı beşinci kez sakin sakin anlatmak.
Üçüncü çizgi (kesik)
Çıkar görünce yön değiştiren birine bağlanmak. Böyle bir bağdan yarar gelmez.
Örnek: Daha iyi bir teklif gelince verdiği sözden bir gecede çekilen bir ortak.
Dördüncü çizgi (kesik)
Bilgisizliğin içinde kapanıp kalmak. Kişi kendine kapalıyken öğrenemez, sıkıştığı yerde kalır.
Örnek: Doktorun anlattıklarını dinlemeden internette okunan tek bir habere tutunmak.
Beşinci çizgi (kesik)
Saflık ve açıklık burada bir güç. Bilmediğini rahatça kabul eden kişi öğrenmeye hazırdır.
Örnek: Yeni katıldığın koşu grubunda "ben hiç koşmadım" deyip en baştan başlamak.
Üstteki çizgi (bütün)
Öğretmek ve cezalandırmak ayrı şeyler. Burada öğreneni korumak, ona zarar vermekten daha değerli.
Örnek: Hata yapan yeni çalışanı herkesin önünde azarlamak yerine müşterinin öfkesinden korumak.
Klasik metin (James Legge, 1882)
Yargı
Deneyimsizlik ilerleme ve başarıyla ilişkilidir. Ben genç ve deneyimsizi aramam, o gelir ve beni arar. İlk başvurusunda samimiyetini gösterirse ona öğretirim. İkinci ve üçüncü kez başvurursa bu bıkkınlık yaratır, ben de bıkkınlık yaratana öğretmem. Doğru ve sağlam durmak elverişlidir.
Simge
Bir dağın ve altında fışkıran bir pınarın trigramları Deneyimsizliği oluşturur. Üstün insan buna uygun olarak davranışında kararlı olmaya çalışır ve erdemini besler.
Çizgiler
- Alttaki çizgi. Cehaleti dağıtmak için ceza kullanmak ve zihinden prangaları kaldırmak elverişlidir; bu yolda sürmek pişmanlık sebebi olabilir.
- İkinci çizgi. Kişi bilgisizlere hoşgörü gösterir: iyilik. Kadınların iyiliğini kabul eder: iyilik. Ailesinin yükünü taşıyabilen bir oğul gibidir.
- Üçüncü çizgi. Zengin birini görünce kendini tutamayan bir kadınla evlenmemek gerekir; ondan hiçbir yarar gelmez.
- Dördüncü çizgi. Cehalet zincirleriyle bağlanmış biri: pişmanlık sebebi olabilir.
- Beşinci çizgi. Deneyimsiz, saf bir delikanlı: iyilik.
- Üstteki çizgi. Cahil genci döven biri; ona zarar vermekten yarar gelmez, ona zarar gelmesini önlemekten yarar gelir.
Yalın yorumlar ve örnekler bu sitenindir; "Klasik metin" bölümü James Legge'in 1882 çevirisinden (kamu malı) Türkçeye uyarlanmıştır, sonuç kelimeleri yumuşatılmıştır. Adlar Wilhelm geleneğine yakındır; Türkçede tek bir yerleşik çeviri yoktur.
Bu sayfadaki bilgiler I Ching geleneğine ve Jungian psikolojiye dayanan genel bir anlatımdır. Tıbbi, psikolojik, hukuki ya da mali tavsiye yerine geçmez.