Dört Takım: Dört Sahne
tarotküçük arkanatakımlar
Dört takım, dört alan
Tarot destesinin 56 kartı Küçük Arkana adını taşır. Bu 56 kart dört takıma ayrılır. Bu sitede adları Asa, Kupa, Kılıç ve Tılsımdır. Başka kitaplarda Asa'ya değnek, Tılsım'a pentakl ya da altın dendiği görülür. Destenin resmi aynıysa, ad değişse de takım aynıdır. Bu sitede adlar sabittir. İki ad birden kullanılmaz.
Takım, kartın hangi hayat alanına değdiğinin kaba ayrımıdır. Sayı ve sahne, o alanın içinde ne olduğunu söyler. As ile on aynı takımdadır, aynı şeyi söylemez. As bir başlangıçtır. On, o alanın dolmuş hâlidir. İkisini takım adına bakıp bir tutmak, desteyi dört kelimeye indirir.
Büyük Arkana bu dörtlünün dışındadır. Yirmi iki kart, takımsız durur. Bir açılımda Büyük Arkana çıkması, konunun daha geniş bir imgeye değdiği şeklinde okunur. Bu da bir gelenektir. Bir hüküm değildir. Geniş imge, küçük kartın alanını silmez. Alanın, psişenin daha genel bir işleyişine değdiğini söyler.
Her takım bir kapıdır
Eşleştirme Rider-Waite-Smith geleneğinden gelir. Eski oyun kâğıdında da dört takım vardır. Element bağı sonradan yerleşmiştir. Bağ bir işarettir. Doğanın kendisi değildir.
- Asa, ateş elementi ile anılır. İstek, başlama, bir işe el atma. Bir asa kartı, bir fikrin kıvılcımından o kıvılcımın taşınmasına kadar bir hareketi gösterebilir. Hareket her zaman yerinde değildir. Acele de bu takımın sahnesidir. Başlamadan durulamaz.
- Kupa, su elementi ile anılır. Duygu, yakınlık, bir şeye değer biçme. Kupa kartı bir bağın geleceğini söylemez. Bir duygunun nasıl durduğunu gösterir. Dolu, taşmış, paylaşılmış ya da içilmiş. Taşma sevinç de olabilir, taşamama da. Duyguyu ya taşırana kadar tutmak ya da tutmadan dökmektir.
- Kılıç, hava elementi ile anılır. Düşünce, söz, karar, ayrım. Rider-Waite-Smith destesindeki kılıç sahnelerinin bir kısmı sıkışıktır. Bu, düşünmenin kötü olduğu anlamına gelmez. Keskin bir ayrımın bedeli olabileceğini gösterir. Her kılıç kartı bir kavga haberi değildir. Ayrımı bir silaha çevirip sözü kapatmaktır.
- Tılsım, toprak elementi ile anılır. Beden, iş, para, somut adım. Bir tılsım kartı zenginlik vaat etmez. Bir işin, bir eşyanın, bir beden ritminin nasıl durduğunu sorar. Somut olan, küçük görüldüğü için değil, elle tutulduğu için bu takımdadır. Somut olanı ya hiç bırakmamak ya da hiç elle tutmamaktır.
Dört takım bir insanı dört parçaya bölsün diye yoktur. Aynı gün içinde bir asa kartı bir başlangıcı, bir kılıç kartı o başlangıç hakkındaki tereddüdü gösterebilir. Takımlar birbirinin düşmanı değildir. Bir durumun dört kapısıdır. Kapılardan biri şiştiğinde öteki silinmiş sayılmaz. Silinmiş gibi yaşanan kapı, çoğu zaman gölgenin durduğu kapıdır. Yalnızca başlayan kişi, duygunun sahnesini dağınıklık diye okuyabilir. Okuma, kupanın yokluğu değildir. Kupanın yansıtılmasıdır.
Açılımda takım ilk ayrımdır
Kart tek başına değil, durduğu yerle ve yanındaki kartla okunur. Bunu üç kart açılımı yazısında anlattık. Takım, o okumanın ilk ayrımıdır. İkinci ayrım sayıdır. Üçüncü, sahnedeki imgedir. Rider-Waite-Smith destesinin küçük kartlarında da sahne vardır. Sahne, takım adından fazlasını söyler. Yalnız "bu kupa, duygu" deyip geçmek, resmi okumamaktır. Resim, duygunun hangi işleyişte durduğunu gösterir. Dolu kupa ile devrilmiş kupa aynı takımdadır. Aynı cümle değildir.
Bu sitede ters kart kullanılmaz. Kart baş aşağı gelirse anlamı tersine çevrilmez. Bir kitap ters kart kullanıyorsa, o kitabın yöntemidir. Yöntemler karıştırılınca kart iki kez konuşur. İkisi de duyulmaz. Ters çevirme, gölgeyi kartın dışına atmak gibi işleyebilir. Bu sitede gölge, kartın kendi sahnesinin içindedir. Aşırı uç, ayrı bir kart istemez. Aynı resmin şişmiş hâlidir.
Saray kartları da takımların içindedir. Uşak, şövalye, kraliçe, kral. Bir kişiyi de gösterebilir, bir tutumu da. "Bu kart annedir" demek, desteyi bir kimlik listesine çevirir. Önce tutuma bakmak daha tutarlıdır. Kişi, tutum yetmezse akla gelir. Tutum, psişenin bir işleyişidir. Asa şövalyesi hızın tutumudur. Kupa kraliçesi, duyguyu tutmanın tutumudur. Tılsım kralı, somut olanı düzenlemenin tutumudur. Kılıç kraliçesi, ayrımın tutumudur. Tutumu bir akrabanın adı sanmak, işleyişi bir kişiye kilitler. Kilit, yansıtmanın bir biçimidir.
Takım gelecek söylemez
Takım, olacak olanı yazmaz. Kupa ası bir ilişkinin başlayacağını bildirmez. Tılsım onu bir paranın geleceğini bildirmez. Bildirdiği şey, o anki duruma hangi alandan bakılabileceğidir. Bakış bir aynadır. Ayna emir vermez.
Aynı nedenle dört takımı dört elemente kilitleyip bırakmak da eksik kalır. Element bir işarettir. Kartın sahnesi işaretten ayrılırsa, sahne esas alınır. Gelenek sahneyi düzeltmez. Sahne geleneği denetler. Denetim, geleneği silmez. Geleneğin resmin önüne geçtiği yeri gösterir.
Kartlara bu çerçeveyle bakıldığında yer tarot sayfasıdır. I Ching ile fark karşılaştırma yazısında ayrılır. İkisi de kehanet diye okunmaz. Biri imgeyle, öteki çizgiyle çalışır. İkisi de psişenin o anki gerilimini bir sahne diye görünür kılar. Sahne, bir buyruk değildir.