Hikâye
Homeros'un İlyada'sında Ares savaşın kendisidir. Savaşı kazanan o değildir. Beşinci kitapta Diomedes, Athena'nın yardımıyla onu yaralar. Ares bağırarak Olimpos'a çıkar, Zeus'a şikâyet eder. Zeus'un cevabı kısadır: Olimpos'ta en çok nefret ettiği tanrı odur, çünkü kavga onun sevdiği iştir.
Yunanlıların Ares'i yaralanan, kaçan, alay edilen bir savaş tanrısıdır. Odysseia'da ozan Demodokos başka bir sahne söyler. Ares, Hephaistos'un karısı Afrodit'le birlikteyken yakalanır. Hephaistos görünmez bir ağ örer. İkisini yatakta kıstırır. Tanrıları çağırır. Tanrılar güler.
Hesiodos'a göre Ares ile Afrodit'in çocukları Phobos ve Deimos'tur. Korku ve Dehşet. Bir de Harmonia vardır, uyum. Aynı yataktan hem dehşet hem uyum çıkar.
Romalılar bu tanrıya Mars der. Livius, Roma'nın kuruluşunu ona bağlar. Mars, Rhea Silvia'dan Romulus ile Remus'u doğurur. Kentin babasıdır. Augustus, Philippi'den sonra Mars Ultor'a, Öç Alan Mars'a, bir tapınak adar. Mart ayı onun adını taşır. Yunanlıların kaçan tanrısı, Romalıların kurucu babası olur.
Gökyüzünde
Kızıl görünen komşu gezegendir. Mars, yaralanan savaş tanrısının gökteki adıdır. Güneş'in çevresini yaklaşık 687 günde dolaşır. 1877'de Asaph Hall iki uydusunu bulur ve Hesiodos'taki adları verir: Phobos ve Deimos. Sonraki okumada Akrep daha çok Plüton'la anılır. Bu ayrım Persephone ve Plüton yazısındadır. Koç'taki Mars başlatır, Akrep'teki tutar. Bunu gökyüzü söylemez. Okuma söyler.
Jung ne görüyor
Jung Ares'e ayrı bir yazı ayırmaz. 1946'da "Gölgeyle Savaş" başlıklı konuşmasında şunu anlatır. Bilinçli tutumun reddettiği saldırganlık yok olmaz. Başka bir kapıdan geri döner. Yunan anlatısında Zeus Ares'ten nefret eder. Savaş bitmez. Nefret edilen tanrı pantheondan çıkarılmaz.
James Hillman A Terrible Love of War (2004) kitabında savaşı bir yanlış diye kapatmayı reddeder. Açıklanınca kaybolan bir şey değildir. İnsanın büyük imgelerinden biridir. Bu okuma Ares'i kötü tanrı diye bir kenara koymaz. Ciddiye alır. Ciddiye almak, haklı çıkarmak değildir.
Hermeneutik bakış
Aynı tanrı, onu adlandıran dile göre yer değiştirir.
- Homeros'ta Ares yaralanır, kaçar, alay edilir. Savaş vardır. Savaş tanrısı saygı görmez. Metin şiddeti temizlemez.
- Roma'da Mars kentin babasıdır. Aynı şiddet, kuruluşun kaynağı olur. Tapınak ve takvim onu içeri alır.
- Hillman'da savaş, açıklanınca biten bir yanlış değildir. İmge durur. Bu okuma, nefreti bir açıklama saymayı bırakır.
- Bir de Zeus'un nefreti vardır. Şiddet tanrıda kalsın, kent temiz görünsün. Homeros buna izin vermez. Ares kirli kalır. Metin onu temizlemez.
Zeus savaş tanrısından nefret ederken, savaşı kime bırakmış olur?
Kaynaklar
- Homeros, İlyada V (Diomedes'in yaralaması; Zeus'un nefreti, 890 dolayları)
- Homeros, Odysseia VIII.266-366 (Demodokos'un şarkısı)
- Hesiodos, Theogonia 933-937
- Livius, Ab Urbe Condita I.4
- C. G. Jung, "The Fight with the Shadow" (1946; Collected Works 10)
- James Hillman, A Terrible Love of War (2004)
- Asaph Hall, Phobos ve Deimos'un keşfi, 1877