Hikâye
Kızının kaçırılışı Persephone ve Plüton yazısındadır. Burada annenin Eleusis'te yaptığı vardır.
Demeter dokuz gün kızını aradıktan sonra yaşlı bir kadın kılığına girer. Eleusis'te, kuyunun başında, Keleos'un kızları onu bulur. Saraya dadı olarak alınır. Emzireceği çocuk Demophon'dur. Metaneira'nın oğlu.
Gece olunca Demeter çocuğu ambrosia ile ovar. Ocağın ateşine koyar. Ölümlülüğü yakmak ister. Çocuk gündüz büyür. Bir tanrı gibi serpilir. Bir gece Metaneira görür. Çığlık atar. Demeter çocuğu ateşten çeker, öfkeyle bırakır. Görmeseydin, onu yaşlanmaz kılacaktım, der. Çığlık armağanı böler. Demophon ölümlü kalır.
Sonra Demeter kim olduğunu söyler. Kendine bir tapınak ister. Çekilir. Toprak ürün vermez. İnsanlar aç kalırsa tanrılara kurban da gelmeyecektir. Zeus bu yüzden pes eder. Anlaşma, kızın yılın bir bölümünü aşağıda geçirmesidir. İlahi, ayinlerin öğretildiğini söyler ve susar. Görenler konuşmamaya yemin etmiştir.
Gökyüzünde
1 Ceres, 1801'de Palermo'da Giuseppe Piazzi tarafından bulunur. Asteroit kuşağının ilk cismidir. 2006'da, Plüton'la aynı kararla, cüce gezegen sayılır. Güneş'in çevresini yaklaşık 4,6 yılda dolaşır. Adı Roma'nın tahıl tanrıçasından gelir. Yunanlılar ona Demeter der.
Bazı modern okumalar onu Başak'ın yöneticisi saymayı önerir. Bu öneri antik değildir. Başak'ın geleneksel yöneticisi Merkür'dür. Demetra George Asteroid Goddesses (1986) kitabında Ceres'i anne ile çocuk arasındaki bağ diye yazar. Bağın kopup yeniden kurulması da bu okumadadır.
Jung ne görüyor
Jung ile Kerényi'nin 1941'deki ortak kitabı Kore'yi, kızın inişini merkeze alır. Demophon sahnesi o kitabın konusu değildir. Onu Kerényi sonra, Eleusis (1967) kitabında, anne ile kızın ortak imgesinin içinde ele alır.
Sahnenin kendisi şunu gösterir. Bakım, çocuğu insanlıktan çıkarmaya kadar gidebilir. Ateş, ölümü yakmak için kullanılır. İnsan anne görünce çığlık atar. Tanrıça bunu bir kesinti sayar. Metin, çığlığın haklı olup olmadığını söylemez. Çocuğun ölümlü kaldığını söyler.
Bu Jung'un cümlesi değildir. Ana imgesinin besleyen yüzü ile elinde tutan yüzü burada aynı elde durur. İkisi ayrı kişi değildir.
Hermeneutik bakış
Demeter'in çekilişi iki türlü okunur. İlahi ikisini de taşır.
- İlahide yas vardır. Anne yemez, yıkanmaz, arar. Bir de kaldıraç vardır. Toprak susarsa kurban kesilir. Tanrılar kızı bu yüzden bırakır. Sevgi ile pazarlık metinde ayrılmaz.
- Demophon sahnesi üçüncü bir şey söyler. Armağan, gizli kalırsa tamamlanır. Görülünce bozulur. Metaneira'nın çığlığı hem kesinti hem de çocuğu insanlar arasında tutan sestir.
- Frazer bu miti tohumun toprağa girip çıkışı olarak okur. Bu okuma çığlığı ve pazarlığı ikinci plana iter.
- George'un astrolojisi Ceres'i bakımın döngüsü yapar. Döngü, ilahideki tehdidi yumuşatır. Metin yumuşak değildir. Anne, kızı dönsün diye dünyayı aç bırakır.
Ölümsüzlük, bir anne onu görünce neden bozulur?
Kaynaklar
- Demeter'e Homeros İlahisi (Eleusis ve Demophon sahnesi)
- C. G. Jung ve C. Kerényi, Essays on a Science of Mythology (1941)
- Karl Kerényi, Eleusis: Archetypal Image of Mother and Daughter (1967)
- J. G. Frazer, The Golden Bough
- Demetra George, Asteroid Goddesses (1986)
- Giuseppe Piazzi, 1 Ceres'in keşfi, Palermo, 1801