Hikâye
Zeus'un kız kardeşi ve karısıdır. Evliliğin tanrıçasıdır. Kendi evliliği, bu unvanın sınavıdır. Zeus'un başka yüzü Zeus ve Jüpiter yazısındadır. Burada cezanın kime düştüğü vardır.
Ovidius anlatır. Jüpiter Io'yu görür. Toprağı bir bulutla örter. Juno bulutu dağıtır. Jüpiter kızı ak bir ineğe çevirmiştir. Karısına armağan diye verir. Juno armağanı kabul eder. Yüz gözlü Argos'u başına diker. İnek her an görülür. Gece de, çünkü gözlerin bir kısmı uyurken öteki bakar.
Jüpiter Merkür'ü yollar. Merkür Argos'a bir hikâye anlatır. Syrinks'in kamışa dönüşü. Gözler birer birer kapanır. Sonra kılıç iner. Juno ölenin gözlerini tavus kuşunun kuyruğuna koyar. Io'nun peşine bir atsineği salar. İnek dünyayı dolaşır. Nil'e varır. Juno sonunda bırakır. Io eski biçimine döner. Ovidius onu Mısır'da tapılan bir tanrıça olarak bitirir.
Aiskhylos aynı kızı hâlâ boynuzlu, hâlâ atsineğinin önünde kaçarken gösterir. Zincire Vurulmuş Prometheus'ta Io, kayadaki Titan'a kendi sürgününü anlatır. İki kaynak aynı yarayı iki zamanda tutar. Biri biter. Öteki sürmektedir.
Gökyüzünde
3 Juno, 1804'te Karl Ludwig Harding tarafından bulunur. Ceres ve Pallas'tan sonraki üçüncü asteroittir. Adı Roma'nın evlilik ve uyarı tanrıçasından gelir. Bu okuma Demetra George'un 1986 kitabından yayılır. Antik gökbilimde böyle bir bağ yoktur. Haritadaki yeri, ortaklığın pazarlık ya da gözetleme olarak kurulduğu noktadır.
Roma'da Juno Regina devletin koruyucusudur. Juno Moneta'nın Capitolium'daki tapınağı sonradan darphane olur. İngilizce money bu addan gelir. Uyarı tanrıçasının evi, sikkenin evi olur.
Jung ne görüyor
Jung Hera'ya ayrı bir yazı ayırmaz. 1925'te "Bir Psikolojik İlişki Olarak Evlilik" yazısında, evliliğin iki bilinçdışı karşılaşınca zorlaştığını anlatır. Yazı Hera üzerine değildir. Sorusu buraya düşer. Ortaklık, üçüncü bir kişiyi içeri alınca neyi korur, neyi cezalandırır.
Kerényi Zeus and Hera (1972) kitabında bu evliliği baba, koca ve karı imgesinin eski biçimi olarak okur. Çekişme, evlilik imgesinin bozulması değildir. İmgenin içindedir. Hera'nın öfkesi, unvanın gölgesi değil, unvanın kendisidir.
Hermeneutik bakış
Evlilik tanrıçası, hangi kapıdan okunduğuna göre başka bir Hera olur.
- Ovidius'ta suç Jüpiter'dedir. Bulut, kılık, armağan diye verilen kız. Ceza Io'ya düşer. Gözetleyen Argos'tur. Süren atsineğidir. Koca cezasız kalır.
- İlyada'da Zeus, Hera'ya bir eski cezayı hatırlatır. Onu gökten, ayaklarına örsler bağlı, asmıştır (XV). Evliliğin tanrıçası, kendi evliliğinde asılan kişidir.
- Roma'da aynı tanrıça kentin koruyucusu ve darphanenin adıdır. Aşağılanan karı, devletin sikkesine dönüşür. Dönüşme, yarayı kapatmaz. Onu kuruma taşır.
- Kerényi öfkeyi evliliğin parçası sayar. Bu okuma Hera'yı ciddiye alır. Ciddiye almak, atsineğini haklı çıkarmaz.
Ceza, suçu işleyene değil de görülen kıza düşünce, evlilik kimi korur?
Kaynaklar
- Ovidius, Metamorphoses I.568-746
- Aiskhylos, Zincire Vurulmuş Prometheus (Io sahnesi)
- Homeros, İlyada XV.18-24
- Karl Kerényi, Zeus and Hera: Archetypal Image of Father, Husband, and Wife (1972)
- C. G. Jung, "Marriage as a Psychological Relationship" (1925; Collected Works 17)
- Demetra George, Asteroid Goddesses (1986)
- Karl Ludwig Harding, 3 Juno'nun keşfi, 1804