Hikâye
Kronos'u devirip tanrıların kralı olur. Bu deviriliş Kronos ve Satürn yazısındadır. Burada başka bir sahne vardır. Kral olduktan sonra, kendi koyduğu düzene takılan bir baba.
Truva'da oğlu Sarpedon ölmek üzeredir. İlyada'da Zeus, Hera'ya döner. Sarpedon'u savaştan kapıp Lykia'ya götürmek ister. Hera karşı çıkar. Onu kurtarırsa, öteki tanrılar da kendi oğullarını kurtarmak isteyecektir. Zeus'un kurduğu düzen ayrıcalık tanımaz. Zeus razı olur. Oğlunu bırakır. Yere kanlı yaşlar yağar.
Sonra başka bir tartı. Hektor ile Akhilleus karşı karşıya gelince Zeus altın teraziyi alır. İki kefeye ölüm yazgılarını koyar. Hektor'un kefesi ağır basar. Aşağı iner. Kral karar vermez. Terazi karar verir. Zeus bakar.
Hesiodos İşler ve Günler'de aynı tanrıyı başka yerden anlatır. Zeus insanlara adaleti, dike'yi vermiştir. Şahin ile bülbül masalında güç, zayıfı yer. Hesiodos bu masalı Zeus'un düzeninin tersi olarak kurar. Güç yeten, haklı olan değildir.
Roma'da adı Jüpiter olur. Yeminlerin, göğün ve devletin tanrısı. Capitolium'daki tapınak kentin merkezidir.
Gökyüzünde
Güneş sisteminin en büyük gezegenidir. Eski gelenekte Yay ile Balık'ın yöneticisidir. Bir şeyi büyüten de odur. Güneş'in çevresini yaklaşık 11,9 yılda dolaşır. 1610'da Galileo çevresinde dört uydu görür. Bu, her şeyin Dünya'nın çevresinde dönmediğinin ilk açık gözlemlerindendir. Modern okumada Balık Neptün'e bırakılır. Bu bağ Dionysos yazısında ayrılır. Jüpiter gökte geniş yürür. Büyüten okuma buradan kurulur.
Jung ne görüyor
Jung, 1909'da yazıp 1949'da yeniden işlediği bir yazıda babanın, kişinin yazgısındaki yerini inceler. Baba imgesi yalnız koruyan değildir. Önüne çıkan sınırı, yasağı ve modeli de o kurar. Zeus bu imgeye uyar. Jung yazıyı Zeus üzerine yazmaz.
1952'de Answer to Job kitabında başka bir baba-tanrıyı ele alır. Kitap'taki tanrı imgesi. Sorduğu şey, yasa koyanın kendi karanlık yanını görüp görmediğidir. Zeus'a uygulanırsa soru değişir, yönü kalır. Sarpedon'u bırakan Zeus, düzeni oğlundan üstün tutar. Düzeni kuran odur. Düzenin acısını da o taşır. Taşımakla düzeni değiştirmez.
Hermeneutik bakış
Zeus, hangi sahneden okunduğuna göre başka bir kral olur.
- Hesiodos'ta o, Kronos'un yutuşundan sonra adaleti kuran kraldır. Güç, hak değildir.
- Homeros'ta aynı kral kendi oğlunu kurtaramaz. Düzen ayrıcalık tanımaz. Bir de sahte düş yollar. Agamemnon'a, saldırırsa yeneceğini söyletir (İlyada II). Adalet ile hile aynı elde durur.
- Ovidius'ta Zeus boğa olur. Europa'yı sırtına alıp denizi geçer (Metamorphoses II). Yasa koyan, istediğini almak için kılık değiştirir.
- Jung'un Eyüp okuması Zeus'a ait değildir. Yine de bir soru bırakır. Yasa koyan, kendi istisnasını da yasa sayar mı?
Oğlunu bırakan düzen, kimin düzenidir?
Kaynaklar
- Homeros, İlyada XVI.431-461 (Sarpedon) ve XXII.209 (altın terazi); II (sahte düş)
- Hesiodos, İşler ve Günler 202-285 (şahin ile bülbül, dike)
- Ovidius, Metamorphoses II.833-875 (Europa)
- C. G. Jung, "The Significance of the Father in the Destiny of the Individual" (1909/1949) ve Answer to Job (1952)
- Galileo Galilei, Sidereus Nuncius (1610)