Hikâye
Neredeyse hikâyesi yoktur. Bu bir eksik sayılmaz. O, olayın dışına çıkmayan tanrıçadır.
Hesiodos onu Kronos'un yuttuğu çocukların ilki olarak sayar. Bu yutuluşun tamamı Kronos ve Satürn yazısındadır. Hestia orada bir ad olarak durur, bir sahne olarak değil.
Afrodit'e yazılan Homeros ilahisi üç tanrıçayı sayar. Afrodit'in ikna edemedikleri: Athena, Artemis, Hestia. Poseidon ve Apollon Hestia'ya talip olur. O ikisini de reddeder. Zeus'un başına dokunup sonsuza dek kız kalacağına yemin eder. Zeus ona evin ortasını verir. Kurbanın yağlı payı onundur. Ziyafet onsuz başlamaz, onsuz bitmez. Kısa bir başka ilahi de aynı şeyi söyler. Her sununun ilki ve sonuncusu odur.
Kaçırılmaz. Yaralanmaz. Kılık değiştirmez. Ortada durur.
Roma bu duruşu bir kuruma çevirir. Livius, Numa'nın Vesta rahibelerini kamu hazinesinden beslenen bir görev olarak kurduğunu yazar. Kentin ateşi onların elindedir. Ateş sönmeyecektir. Bekâret bozulmayacaktır. Plutarkhos'a göre yemini bozan rahibe, Collina Kapısı yakınında, içine biraz yiyecek konan bir odaya diri diri gömülür. Kent kan dökmemiş olsun diye. Ölümü toprak üstlensin diye.
Rhea Silvia da bir Vesta rahibesidir. Amcası onu bu göreve vermiştir, çocuk doğurmasın diye. Mars'tan doğan ikizlerin hikâyesi Ares ve Mars yazısındadır. Yemin, kuruluşun tam ortasında bozulur. Kent, yemini bozan rahibenin çocuklarından doğar.
Gökyüzünde
4 Vesta, 1807'de Heinrich Olbers tarafından bulunur. Pallas'ı da o bulmuştur. Kuşaktaki en parlak asteroitlerdendir. 2011'de Dawn uzay aracı yörüngesine girer. Yüzeyini haritalar. 2012'de ayrılır. Adı ocağın Roma'daki adından gelir.
George bunu 1986'da böyle yazar. İş hayatın geri kalanını yiyebilir. Uzak durmak da bir savunmaya dönebilir. Antik bir gelenek değildir. Yunan ilahisi kişisel bir iç ateşten söz etmez. Söz ettiği ateş, evin ve kurbanın ortasındaki ateştir.
Jung ne görüyor
Jung Hestia'ya ayrı bir yazı ayırmaz. Psikolojide korunan çalışma alanına temenos der. Bir dairenin içi. Dışarıyla karışmayan yer. Hestia bu imgeye uyar. Ortada duran, hikâyesi olmayan ateş. Bağ, sonraki bir okumadır. Jung onu kurmaz.
İlahinin kendisi bir şey söyler. Adı olay olmayan tanrıça, her olayın başında ve sonunda anılır. Hikâyesi olmaması, önemsiz olması değildir. Hikâye, yerinden çıkanın başına gelir. Hestia yerinden çıkmaz.
Hermeneutik bakış
Aynı ateş, Yunanlıda bir paydır. Romalıda bir mezardır.
- İlahilerde Hestia reddeder, yemin eder, ortada kalır. Ceza sahnesi yoktur. Talip olan tanrılar geri çekilir. Metin bunu bir zafer gibi şişirmez. Bir düzen olarak söyler.
- Roma'da ateş kentin bedenidir. Rahibenin bedeni ateşe bağlanır. Yemin bozulursa gömülme vardır. Gömülme bir hukuk hilesidir. Kent öldürmemiştir. Toprak almıştır. Sessiz tanrıça, en ağır yasayı taşır.
- Rhea Silvia bu yasanın ters yüzüdür. Yemin bozulmasın diye rahibe yapılan kızdan kent doğar. Yasa, kendi kuruluşunu yasaklamış olur.
- Modern okuma bu ateşi kişiye ait bir alev diye anlatır. İlahi bunu söylemez. Söylediği, paydır. Her sofranın başı ve sonu. Alevi kişiye vermek, gömülen rahibeyi de, payı da görünmez kılar.
Ateşi korumak için kimi gömerler?
Kaynaklar
- Hesiodos, Theogonia 453-458
- Afrodit'e Homeros İlahisi 21-32 ve Hestia'ya Homeros İlahisi 29
- Livius, Ab Urbe Condita I.3-4 ve I.20
- Plutarkhos, Numa 10
- C. G. Jung, Psychology and Alchemy (temenos)
- Demetra George, Asteroid Goddesses (1986)
- Heinrich Olbers, 4 Vesta'nın keşfi, 1807